Kartstein en de Kakushöhle

Door Henk van den Broek, Drachten.
Ook in de Eifel ben ik altijd op zoek naar archeologische monumenten. Grotten waar men lava bewerkte tot molenstenen. Maar ook grotten waar mensen al tienduizenden jaren beschutting vonden voor weer en wind.
Natuurgebied Natura 2000
Bij Mechernich-Dreimühlen is een uniek natuurgebied met een fascinerende geschiedenis van rotsen en grotten van Kartstein. Het grootste voor publiek toegankelijk gebied van grotten in de Eifel.
In de grotten van Kartstein hebben mensen 80.000 jaar geleden voor weer en wind bescherming gezocht.
Kartstein is sinds 1932 een beschermd natuurgebied. In de vele kleine grotten overwinteren vleermuizen, zoals de grote Muisoorvleermuis en Meervleermuis.

Rooster Vleermuizen

Rooster Vleermuizen

Hellingen en spleten zijn waardevolle leefgebieden voor planten en dieren. Voor deze eigenschappen is de Kartstein een onderdeel van het Europese Bescherming Program, “Natura 2000” geworden.
De rotsen en zijn grotten
De Kartstein rotsen zijn ongeveer 300.000 jaar geleden gevormd. Ze zijn jonger dan de 400 miljoen jaar oude kalksteen van de ondergrond.
Het gesteente, waaruit Kartstein rotsen bestaat, wordt tufa of travertijn genoemd. Het ontstaat, wanneer in water opgeloste kalksteen door verandering van druk en temperatuur neerslaat. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer grondwater uit een bron naar boven borrelt.
Neanderthaler
Tijdens de koude tijden van Weichselien ging groepen van de jagers en verzamelaars van Neanderthalers naar deze Kartstein grotten. Ze lieten vele midden paleolithische stenen werktuigen achter.
In de Kakushöhle vonden archeologen stenen werktuigen van 40.000 tot 80.000 jaar oud.
De grotten bood de Neanderthaler bescherming. Bij de vuurplaats bewerkte hij zijn buit en maakte er zijn gereedschappen en wapens.
De Neanderthalers jaagden met speerspitsen op bijvoorbeeld wolharige neushoorns, wilde paarden, rendieren en mammoeten. Talrijke botten van de zogenaamde Mammoetsteppen fauna van deze in de Eifel uitgestorven dieren vond men ook in de Kartstein grotten.
Federmesser cultuur en Ahrensburg cultuur
Ongeveer 13.000 jaar geleden in de late paleolithische periode werd het klimaat aanzienlijk warmer. In de bossen van berg en grove den jaagden bosjagers van de Federmesser cultuur met pijl en boog onder andere op oeros, rood wild en elanden. Typische stenen werktuigen van deze tijd, de zogenaamde Federmesser, in tegenstelling tot de naam laat vermoeden, werden die als projectielen van pijlen gebruikt, zijn ook in de grotten van Kartstein gevonden.

Ahrensburger pijlspitsen

Ahrensburger pijlspitsen

De vondsten van de Ahrensburger rendierjagers zijn ongeveer 12.000 jaar oud. Ze leefden als nomaden aan het einde van de laatste ijstijd (de zogenaamde jonge Dyras periode).
Het klimaat op dat moment in de Eifel was beduidend kouder dan tegenwoordig. Grote rendierkuddes verplaatsten zich door een boomloos landschap. In de winter verbleven ze op de Noord-Duitse laagvlakten en in de zomer trokken ze naar het Middelgebergte.
Ten minste een keer in het seizoen sloeg een groep van rendierjagers hun kamp op bij de Kartstein grotten. Zij sneden in de smalle vallei de rendieren de weg af en jaagden op de rendieren met pijl en boog.
Als pijlpunten dienden kleine, fijn afgewerkte vuurstenen. Deze zogenaamde spitsen werden gevonden tijdens opgravingen in de Kartstein grotten.
De eerste boeren
In het Neolithicum (Jonge Steentijd) gingen de mensen in de Eifel voor het eerst op een vaste plaats wonen. De oudste Neolithische vondsten van de Kartstein grotten zijn ongeveer 6400 jaar oud.
De Neolithische mensen bouwden huizen en verbouwden gewassen, zoals emmer en graan. Ze hielden runderen, varkens en schapen.
Gebakken aardewerk werd voor koken, vervoer en voorraadopslag gebruikt.
In de Kartstein grotten zijn 6400 jaar oude aardewerk scherven gevonden. Vanwege de karakteristieke versieringen van het aardewerk heet deze tijd ook wel Bandkeramiek-cultuur.
Kelten, Romeinen en Middeleeuwen
De Kelten woonde op de Kartstein ongeveer 2500 jaar geleden. Door het gebruik van ijzer voor werktuigen, wapens en sieraden spreekt men ook wel van de IJzertijd.
Deze duurde van ongeveer 1000 jaar v. Chr. tot het begin van onze jaartelling. Op het plateau van de rots werden overblijfselen van een kleine oven voor het smelten van ijzer gevonden, die gemaakt was van steen en klei. De oven werd gestookt met houtskool.

Zicht vanaf verdedigingswal

Zicht vanaf verdedigingswal

De restanten van een zogenoemde verdedigingswal zijn vandaag aan de dag nog steeds zichtbaar.
Deze oorspronkelijke ongeveer vier meter hoge wal beschermde de bewoners op het plateau tegen aanvallers. Waarschijnlijk gebouwd door de Kelten.
Misschien stamt deze wal ook wel uit de tijd van de Romeinen of uit de Middeleeuwen. Ook van deze tijdperken zijn vondsten gedaan in de Kartstein grotten.

Plattegrond Kakushöhle

Plattegrond Kakushöhle

Meer info Kakushöhle

Reacties zijn gesloten.