Agenda seizoen 2012 IJstijdenmuseum Buitenpost.

Datum	Activiteit	Tijd	Medewerker
Za.14 jan.	Determinatie	10-12 uur
Di. 17.jan.	Bestuursvergadering	20.00 uur
Ma.23 jan.	Netwerkavond sponsoren	20.00 uur
Do.26 jan.	Lezing Hans de Kruyk	20.00 uur
Za.11 feb.	Determinatie	10-12 uur
Februari	Jaarverslag 2011
Di. 21 febr.	Bestuursvergadering	20.00 uur
Za.25 febr.	Bodemvondstendag	10-17 uur
Di. 28 febr.	Help Pake en Beppe de vakantie door
Wo. 29 febr.	Help Pake en Beppe de vakantie door
Don. 1 maart	Help Pake en Beppe de vakantie door
Vr. 2 maart	Help Pake en Beppe de vakantie door
Za.10 maart	Determinatie	10.-12 uur
Do.15 maart	Lezing Klaas de Haan	20.00 uur
Di.20 maart	Bestuursvergadering	20.00 uur
Vrij. 6 april.	Gezamenlijke opening Kruidhof /IJstijdenmuseum.
Za. 7 april	Museum geopend voor het seizoen 2012
Zo.8/ma.9 april (Pasen).	Recreatierondje Achtkarspelen.
Za.14 april.	Determinatie	10.-12 uur
Za.14/zo.15 april	Museumweekend.
Di.17 april	Bestuursvergadering	20.00 uur.
Za.12 mei	Determinatie	10-12 uur
Di.15 mei	Bestuursvergadering	20.00 uur
Zo.27/ma.28 mei	Pinksterweekend
Za.9 juni.	Prehistorische jeugddag		Jan F.Kloosterman
Zat.9 juni	Determinatie	10.-12 uur
Di 19 juni	Bestuursvergadering	20.00 uur
Za.7 juli	Oerboerendag		Jaring Roosma
Za.28 juli	Prehistorische markt		Lammert Postma
Di.21 aug.	Bestuursvergadering	20.00 uur
Zat.25 augustus	Zwerfstenendag		Herre Risselada
Zat.8 sept.	Determinatie	10-12 uur
Di.18 sept.	Bestuursvergadering	20.00 uur
Za. 13 okt.	Determinatie	10.-12 uur
Di.16 okt.	Bestuursvergadering	20.00 uur
Do.18 okt.	Lezing
Za. 10 nov.	Determinatie	10-12 uur
Di. 13 nov.	Bestuursvergadering	20.00 uur
Do.22 nov.	Lezing
Za. 8 dec.	Determinatie	10-12 uur
Di. 11 dec.	Bestuursvergadering	20.00 uur

---

Plannen tot verbouw, uitbreiding en aanpassing van het IJstijdenmuseum Buitenpost en herinrichting van het IJstijdenmuseum 2012/2013

 

EXPOSITIE een reis door de prehistorie.

De Jagers uit de oude steentijd

Project IJstijdenmuseum 2012/2013. 

 

Het bestuur van de Stichting IJstijdenmuseum te Buitenpost heeft een keus gemaakt voor een brede expositie over de prehistorische jagers uit de oude steentijd. De expositie past in de ontwikkeling van het IJstijdenmuseum en staat gepland voor de jaren 2012/2013.

 

De periode van de jagers uit de oude steentijd omvat een lange tijd vanaf de komst van de eerste mensen in het oud paleolithicum buiten Nederland, via het midden paleolithicum tot die van het jong paleolithicum.(Oude steentijd) Onder anderen op grond van vele vondsten uit de oude steentijd, overal ter wereld, maar ook de vondsten die in Noord Nederland, Fryslân en in het gebied van het Nationaal Landschap de Noordelijke Wouden zijn gedaan uit het midden paleolithicum en jong paleolithicum, valt er heel wat te vertellen over de jagers uit de oude steentijd.

 

De Neanderthaler jagers die hun speren gebruikten om mammoeten te bejagen waren de eerste jagers in de oude steentijd die door Fryslân trokken. De Weichselijstijd verdreef deze mensen uit Noord Nederland en ook uit Fryslân. Pas 25.000 jaar na hun vertrek kwamen er nieuwe mensen naar Noord Nederland die onder anderen de oeros bejaagden. De duizenden jaren van voor en na de Weichselijstijd, waarin de jagers zorgden voor vlees op de prehistorische tafel, zullen in een nieuwe expositie worden uitgebeeld.

Het is een wens van het stichtingsbestuur om het museum meer inhoud en een breder aanzien te geven met betrekking tot de prehistorie. De belangstelling voor die prehistorie neemt toe en is een belangrijk item geworden in de geschiedenis van de mensheid.

 

Bij een inventarisatie in het museum bleek al snel dat er qua ruimtebeslag voor een brede expositie over de oude steentijd te weinig ruimte is in het museum. Ook is het eigenlijk zonde om een aantal bestaande exposities te verwijderen in ruil voor aandacht van de oude steentijd in een nieuwe expositie met een prominente plaats voor de prehistorische jager.

 

Het idee om in het IJstijdenmuseum een bredere informatie over de oude steentijd en met name die van de pre historische jager in een expositie vast te leggen speelt al langer bij het stichtingsbestuur. Al enige jaren wordt er in het bestuur gedebatteerd over een verdiepingsslag van de prehistorie in het museum. De brede belangstelling voor het Nationaal Landschap de Noordelijke Friese Wouden en daarmee ook die voor de cultuurhistorie en de natuur,heeft het er uiteindelijk bij het stichtingsbestuur toe geleid de hele oude steentijd te vatten in een expositie met daarbij ook de nadruk op de verbindingen met het landschap.

 

In zijn totaliteit kan de hele paleolithische tijd tentoongesteld worden in één doorlopende expositie. Voor een dergelijke brede expositie is ruimte nodig. In het huidige IJstijdenmuseum is die ruimte er niet. Een idee om die ruimte voor een brede prehistorische expositie te creëren is de buiten veranda bij het museum te trekken. Dit is goed mogelijk door het plaatsen van een wand aan de buitenzijde van de veranda. In de ontstane ruimte tussen de huidige buitenwand van het museum en de nieuwe aan te brengen buitenwand, kunnen een vijftal grote expositie vitrines gebouwd worden. Tevens kan de nieuwe aan te brengen buitenwand ook dienen als expositieruimte. In de vijf nieuwe vitrines en de nieuw aan te brengen buitenwand, ontstaat daarbij de mogelijkheid om een expositie in te richten die de hele geschiedenis, natuur en cultuurhistorie van de jagers in oude steentijd compleet maakt en die met name ook verbindingen heeft met het Nationaal Landschap de Noordelijke Friese Wouden

 

 

. Deze integratie van de brede prehistorische geschiedenis van die oude steentijd met het Friese woudengebied in de expositie maakt het mogelijk ook een educatief hoogwaardige expositie in te richten..

 

De inrichting van deze voor Nederland unieke expositie over Fryslân’s oude steentijd in de nieuw in te richten museumruimte kan aanmerkelijk meer bezoekers trekken naar het complex van het IJstijdenmuseum en daarbij ook naar die van de Kruidhof aan de Schoolstraat 29 b te Buitenpost. Met een uitbreiding van het kennisaanbod over de lange prehistorie in het paleolithicum waarin de mensen langzaamaan de wereld veroverden, kan het IJstijdenmuseum voor lange tijd haar functie als kennis en informatie platvorm over de oude steentijd op een hoog niveau behouden.

 

De uitbreiding zal ook tot gevolg hebben dat het bestaande deel van het museum heringericht wordt. De objecten die betrekking hebben op de steentijd zullen een herschikking ondergaan. In een nieuw op te zetten routingplan door de prehistorie en de perioden van de steentijd kan een samenhangend verhaal over die tijd worden opgezet.

 

Bij het project wordt ter begeleiding van de expositie een boek geschreven door Lammert Postma en Jan F.Kloosterman. Het boek zal een rijk geïllustreerd beeld geven van de herkomst van de bewoners en de bewoningsgeschiedenis in het Nationaal Landschap de Noordelijke Wouden tijdens het midden en jong paleolithicum. Het boek wordt qua inhoud gebaseerd op de huidige kennis over de prehistorische archeologie met verwijzingen naar de vondsten die zijn gedaan door archeologen en amateurarcheologen in het Nationaal Landschap de Noordelijke Friese Wouden. Verder wordt in het boek de geschiedenis uitgelegd hoe de mensheid is ontstaan en zich een weg heeft gebaand om 2,5 miljoen jaar later uit te komen in de digitale wereld van nu.. Een boeiende reis met een beschrijving van klimaten en natuur en de ontwikkeling van de mens en zijn culturen tijdens de oude steentijd.

 

Bezoekers van het IJstijdenmuseum hebben in de afgelopen jaren meermalen gevraagd naar de digitale beschikbaarheid van informatie over de steentijd en dan met name die in de provincie Fryslân en in het bijzonder van die in de Friese Wouden. Het stichtingsbestuur wil op die vragen inspelen door een nieuw kennisweb over de steentijd te verbinden aan de bestaande website van www.ijstijdenmuseum.nl. Door informatie via deze nieuwe website over de steentijd beschikbaar te stellen verwacht het stichtingsbestuur ook dat de belangstelling voor de prehistorie van Fryslân toe zal gaan nemen. De website wordt door aan het IJstijdenmuseum verbonden vrijwilligers van informatie voorzien en onderhouden. Op de website worden veel foto,s met verklarende teksten geplaatst van in Fryslân aangetroffen prehistorische gebruikswerktuigen en andere voorwerpen. Ook worden verbindingen gelegd met cultuur en klimaat.

 

Met het project verwacht het Stichtingsbestuur IJstijdenmuseum Buitenpost jaarlijks tussen de 3000 en 5000 extra bezoekers naar het IJstijdenmuseum en de Kruidhof te kunnen halen.

 

De planning voor het project de jagers uit de oude steentijd in 2012/2013.

 

Inrichting expositie

 

1. Verandaruimte aan de noordzijde van het museumgebouw afdichten door het

aanbrengen van een wand (glas-hout afdichting met isolatie) aan de buitenzijde; het plaatsen van twee toegangsdeuren en het bestraten van het vloergedeelte met tegel bestrating.

2. Het plaatsen van vijf vitrines tegen de wand van het huidige museum inclusief toegangsdeuren tot de vitrines. Het aanbrengen van glazen wanden inde vijf vitrines.
Het schilderen en aanbrengen van niveau verschillen in de vijf vitrines en het plaatsen van toegangsdeuren tot de vitrines.
Het inrichtingen van vitrines in de nieuwe buitenwand.

3. Het aanbrengen van een stroomvoorziening in de vitrines; Het schilderwerk in en om de vitrines en de nieuwe museumruimte.

4. Het inrichten van vijf vitrines met per vitrine aandacht voor een wisselend deel van de oude steentijd.

5. Herschikking collecties en exposities en aanbrengen routing in het museum

 

 

Vitrine 1

Het oud Paleolithicum.

Periode van het oud Paleolithicum 2,5 miljoen tot 300.000 jaar geleden

Oorsprong van de mensen. Het Abbevillien en Aucheuléen worden uitgebeeld in deze vitrine. Ook het begin van het Moustérien valt nog binnen deze periode. Afrika en midden Oosten zijn de bakermat van deze culturen.

 

 Vitrine 2

Het midden Paleolithicum. 300.000 jaar geleden tot 40.000 jaar geleden in Noord Nederland.

De cultuur van de Neanderthalers. Aandacht voor het gebruik van de Lavallois techniek waarbij de vuistbijl één van de belangrijkste werktuigen is voor de jager-verzamelaar. Jacht op grote kuddedieren zoals de mammoet, de wolharige neushoorn, de steppe wisent en het paard. Het koude klimaat waarin de Neanderthalers leefden.
 

Vitrine 3

De Weichelijstijd. In deze ijstijd komen in Noord Nederland een aantal koude perioden voor waarin het onmogelijk is voor mensen om in dat klimaat te leven. De Neanderthalers trekken naar het zuiden van Europa. In Nederland is sprake van een poolwoestijn met een permafrost bodem. In het poollandschap ontstaan pingo,s en door winderosie vindt veel verplaatsing van zand plaats uit het droge Noordzee bekken.

 

Vitrine 4

      Het laat Paleolithicum.

In Noord Nederland van ontwikkelen zich na de koude periode tussen 14.500 tot 10.000 jaar geleden een aantal nieuwe culturen. Het is de tijd dat de moderne mens Europa verovert. Een periode waarin de ontwikkeling van de mens in een stroomversnelling komt. De grotschilderkunst in Lascaux in Frankrijk stamt uit deze periode. In Noord Nederland zijn het in deze periode de Hamburgcultuur, de Tjongercultuur en de Ahrendsburgcultuur. Uit de perioden van deze drie culturen zijn veel vondsten uit Noord Nederland en met name uit het gebied van het Nationaal Landschap de Noordelijke Wouden afkomstig.

 

 Vitrine 5

De jagers uit de oude steentijd en hun prooi. Vondsten overal ter wereld laten zien dat de jagers uit de oude steentijd voorkeuren hadden voor het bejagen van bepaalde soorten dieren. Zo werden in Frankrijk en Duitsland sporen aangetroffen van het bejagen van paarden waarbij een bepaalde methode van jagen werd uitgeoefend om het beoogde wild te bemachtigen. Ook in Noord Nederland zijn op een aantal plaatsen sporen aangetroffen van de jacht in de oude steentijd. Zo werd bij Jardinga onder Oosterwolde een slachtplaats aangetroffen van oerossen en ander wild.
 

 

Inrichting

In de vijf vitrines worden originele voorwerpen uit de oude steentijd ten toongesteld en zo deze niet aanwezig zijn, wordt er gebruik gemaakt van replica’s, reproducties of imitaties.

In alle vijf vitrines wordt een foto achterwand aangebracht die een relatie heeft met een periode uit de oude steentijd en het Nationaal Landschap de Noordelijke Friese Wouden.

 

Boek “ de jagers uit de oude steentijd ”

 

In het boek wordt ingegaan op de klimaatontwikkeling tijdens de verschillende prehistorische perioden in de oude steentijd. Er worden relaties gelegd met het landschap en de flora en fauna in de verschillende prehistorische perioden.

De hoofdstukken over het klimaat, het landschap en de flora en fauna bevatten verbindingen die gelegd worden met de provincie Fryslân, het Fries/Drenths plateau en met het Nationaal Landschap de Noordelijke Friese Wouden.

De paleolithische jager krijgt een prominente plaats in het boek waarbij de mens vanuit de oorsprong in de prehistorie, ongeveer 2,5 miljoen jaar geleden tot aan de mesolithische periode, 10.000 jaar geleden, wordt gevolgd in zijn verrichtingen als jager.

 

Archeoweb

 

Het ontwerpen en implementeren van een kennisweb www.archeoweb.nl waarop geïnteresseerden informatie en kennis wordt verstrekt en aangeboden over de steentijd in de provincie Fryslân en in het bijzonder die in het Nationaal Landschap de Noordelijke Fryske Walden.

 

 

Flyer

 

Een flyer wordt ontworpen om de expositie over de oude steentijd in het museum onder de aandacht te brengen van recreanten en toeristen en in een oplage van 6000 exemplaren verspreid in het gebied.

 

Begroting

 

In de begroting worden alle onderdelen van de verbouw en inrichting van de expositie de jager in de oude steentijd reëel begroot. Er wordt een omschrijving met kosten gegeven van alle onderdelen die betrekking hebben op de bouw, inrichting en herinrichting van het museum en het uit te brengen boek en de flyer..

 

Subsidie en sponsoring.

 

Subsidies worden aangevraagd bij provinciale en gemeentelijke overheden en er wordt gekeken naar de mogelijkheid voor het aanvragen van een Europese subsidie. Daarnaast worden sponsoren en fondsen aangeschreven om de dekking van de begroting rond te krijgen.

 

Taakindeling.

 

In het Stichtingsbestuur worden de taken ter uitvoering van het project verdeeld en worden bestuursleden verantwoordelijk voor het uitvoeren van deeltaken. Bij het project worden de bij het museum aangesloten vrijwilligers zoveel als mogelijk ingeschakeld. Ter dekking van kosten wordt het werk, daar waar het mogelijk is, door vrijwilligers uitgevoerd. De inverdieneffecten van de inzet van de vrijwilligers worden begroot en in de begroting verantwoord.

 

Nationaal Landschap de Noordelijke Friese Wouden.

 

Het leggen van verbanden tussen de expositie en het Nationaal landschap de Noordelijke Friese Wouden en de daarin gelegen vindplaatsen wordt zichtbaar gemaakt in de expositie. De directie van het Fries museum, de Museumfederatie en de provinciale archeoloog in Fryslân alsmede andere archeologen en amateur archeologen uit het gebied worden betrokken bij de expositie en de inrichting daarvan.