Expositie Oerpatronen

Oerpatronen in het heden

In de Nieuwe Steentijd (het Neolithicum) werden de jager-verzamelaars boeren. Ze bleven nu op een vaste plaats wonen. Daar bouwden ze boerderijen met een schuurgedeelte, een woongedeelte en een slaapgedeelte met een vuurplaats.
Ze hebben ook in de Fryske Wâlden gewoond. Ze verbouwden granen, zoals gierst, emmertarwe en boekweit. Ook verbouwden ze vlas.
Deze oerboeren hielden vee, zoals koeien, schapen, geiten en varkens. Er werden vele gebruiksvoorwerpen gemaakt.
Om voedsel te bereiden en te bewaren gebruikte men potten gemaakt van klei, gebakken in een vuur. Deze potten werden mooi versierd onder andere door middel van inkrassen.
Er ontstonden weefgetouwen, waar met vlas (linnen) op geweven werd met garen, dat gesponnen was met een spintol. Garens werden en worden gemaakt van wol, vlas en brandnetel.

De aanleiding van de expositie
Tijdens een bezoek aan het Hunebedcentrum in Borger werd ik getroffen door de grote variatie in versieringen op de potten en schalen.
Mijn gedachten gingen uit naar de mogelijkheden deze patronen in mijn weefwerk toe te passen.
De eerste resultaten van bruikbare textiel zijn van het getouw gekomen.
Het IJstijdenmuseum in Buitenpost heeft me gevraagd naar aanleiding van mijn werk met het prehistorische weefgetouw, of ik een vitrine in kan richten met het thema:

WEVEN VAN TOEN NAAR NU

Na een half jaar van materiaal verzamelen en teksten maken is de vitrine nu ingericht.
Er zijn potten met motieven, weefmateriaal van toen en nu te zien en mijn weefsels met die motieven. Enkele van mijn weefsels zijn in de museumwinkel te koop.
Ook staat het prehistorische weefgetouw weef klaar ernaast met gesponnen wol.

Werking van het weefgetouw
Weven was en is heel arbeidsintensief. De scheringdraden worden gespannen. Om en om hangen aan deze draden gewichten, waaraan ook een trektouw (hevelstok) is bevestigd. Door het gewicht van de stenen zakt nu de helft van de schering naar beneden. De andere draden blijven strakgespannen. Nu wordt er een draad door gehaald en deze wordt met een kam weer stevig tegen de vorige draad aangedrukt. Daarna trek je aan het trektouw waar de gewichten aan zitten. De scheringdraden komen nu boven de gespannen draden te liggen. Nu steek je de inslag er weer door, draad aandrukken, stenen laten zakken, inslag erdoor, draad aandrukken etc. Uiteraard is deze manier weer verder ontwikkeld maar het principe is al duizenden jaren hetzelfde.

Weefgewichten
Het hout van het weefgetouw en de gebruikte garens blijven vrijwel nooit bewaard in de bodem. Dat geldt wel voor de gebruikte weefgewichten, die meestal bestonden uit een zwerfsteen of een homp gebakken klei met een gat om deze aan de kettingdraad te rijgen.

Verfstoffen en spintol

Verfstoffen en spintol

 

 

 

 

 

 

Verslag opening expositie

 

 

 

 

Download drieslag folder

 

 

 

 

vitrine02

Weefwerk

 

 

 

 

weefgewichten02

Weefgewichten