Rhomben porfieren

Door Jan Kloosterman

 

Bij de verzamelaars van zwerfstenen gaat nog altijd het hart sneller kloppen als ze tijdens hun zoektochten een rhombenporfier vinden. In Fryslan is het vinden van deze profier vaak een zeldzaamheid. Onlangs bood Romke van der Mark uit Drachstercompagnie zo'n zeldzame steen aan bij de gelegenheid van de start van de bouw van het ijstijdenmuseum in Buitenpost.

ontstaan door uitvloeiïng van lava tijdens uitbarstingen van vulkanen in het Oslogebied in de verre prehistorie. Rhombenporfieren zijn een uitvloeiingvorm van larvikietmagma.  De ontstaanswijze van dit gesteente heeft er toe geleid dat de stenen zeer hard zijn en daardoor vaak weinig verweerd zijn. De rhombenporfieren zijn als gidsgesteente te gebruiken. De grootste groep van de rhombenporfieren heeft een zeer dichte en fijnkorrelige grondmassa inverschillende kleuren. Zo is al naar gelang van de plaats

Deze rhombenporfier heeft een groen/grijze grondmassa met gerekte stengel plagiokazen die door de witte kleur prachtig afsteken tegen de grondmassa. De rhombenporfier werd aangetroffen tijdens werkzaamheden bij Sonac bij Suameer. Dit is een aanleiding om wat meer over deze prachtige zwerfstenen te publicerenRhombenporfieren hebben stuk voor stuk een fraaie tekening en vallen daarbij op. Het gesteente is

van Oslo. In dat gebied worden maar liefst 26 verschillende soorten rhombengesteenten aangetroffen. Het gebied is relatief klein en beslaat in het totaal ongeveer 1150 vierkante kilometer.
In het Friese keileem komen de rhombenporfieren zelden voor. In de verzamelingen van de Friese zwerfsteenzoekers zijn wel fraaie vondsten aanwezig maar die zijn zeldzaam. Verzamelaars hebben op hun zoektochten vaak meer succes aan de kusten aan de Oostzee in Duitsland of de kusten in Denemarken. Vooral in Denemarken zijn op Mors en Fur prachtige exemplaren bij de steile kliffen te vinden.

Rubriek zwerfstenen - Startpagina -.

van oorsprong in het gebied, de kleur bruin, zwart, groen, grijs of soms zelfs rood. In de grondmassa zijn de eerstelingen van plagioklaas vaak rechthoekig, veelhoekig, lensvormig, piramidaal of ruitvormig. Bekend is de zogenaamde bootjesstructuur van de plagioklazen in het gesteente. De plagioklaas eerstelingen bestaan hoofdzakelijk uit veldspaat. De herkomst van de Rhombenporfieren is een gebied ten noorden en westen